ന്യൂഡൽഹി: ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയ്ക്ക് വൻ തിരിച്ചടിയായി സുപ്രീം കോടതിയുടെ സുപ്രധാന വിധി. വൈദ്യുതി നിയമപ്രകാരം (Electricity Act, 2003) ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ ഒരു 'വിതരണ ലൈസൻസി' (Distribution Licensee) അല്ലെന്നും, മറിച്ച് ഒരു 'ഉപഭോക്താവ്' (Consumer) മാത്രമാണെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഇതോടെ, വൈദ്യുതി വിതരണ കമ്പനികൾക്ക് നൽകേണ്ട ക്രോസ് സബ്‌സിഡി സർചാർജ്, അഡീഷണൽ സർചാർജ് എന്നിവയിൽ നിന്ന് റെയിൽവേയ്ക്ക് ഇനി ഒഴിവാകാനാവില്ല.
​കോടതി നിരീക്ഷണം
​ജസ്റ്റിസ് ദീപാങ്കർ ദത്ത, ജസ്റ്റിസ് സതീഷ് ചന്ദ്ര ശർമ്മ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചത്. വിധിയിലെ പ്രധാന പോയിന്റുകൾ ഇവയാണ്:
​സ്വന്തം ആവശ്യത്തിന് മാത്രം: റെയിൽവേ വൈദ്യുതി വാങ്ങുന്നത് ട്രെയിൻ സർവീസ്, സിഗ്നലിംഗ്, സ്റ്റേഷനുകൾ തുടങ്ങിയ സ്വന്തം ആവശ്യങ്ങൾക്കാണ്. പുറത്തുള്ള സ്വതന്ത്ര ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് റെയിൽവേ വൈദ്യുതി വിതരണം ചെയ്യുന്നില്ല.
​വിതരണ ലൈസൻസിയല്ല: സ്വന്തമായി ട്രാൻസ്മിഷൻ ലൈനുകളോ വിതരണ ശൃംഖലയോ ഉണ്ടെന്നത് കൊണ്ട് മാത്രം ഒരു സ്ഥാപനം വിതരണ ലൈസൻസിയാകില്ല. ഒരു നിശ്ചിത പ്രദേശത്തെ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വൈദ്യുതി എത്തിക്കുന്നവർക്ക് മാത്രമേ ഈ പദവിക്ക് അർഹതയുള്ളൂ.
​സാമ്പത്തിക ആഘാതം: റെയിൽവേയെപ്പോലെയുള്ള വൻകിട ഉപഭോക്താക്കൾ സർചാർജ് നൽകാതെ വൈദ്യുതി വാങ്ങിയാൽ അത് വിതരണ കമ്പനികളെ  വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുമെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
​തർക്കത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലം
​2015-ലാണ് ഈ നിയമപോരാട്ടം തുടങ്ങിയത്. റെയിൽവേ സ്വന്തമായി വൈദ്യുതി ശൃംഖല പരിപാലിക്കുന്നതിനാൽ തങ്ങളെ 'ഡീംഡ് ഡിസ്ട്രിബ്യൂഷൻ ലൈസൻസി' ആയി പരിഗണിക്കണമെന്നും, അതിനാൽ ഓപ്പൺ ആക്സസ് വഴി വൈദ്യുതി വാങ്ങുമ്പോൾ സർചാർജുകൾ ഒഴിവാക്കണമെന്നുമായിരുന്നു റെയിൽവേയുടെ വാദം.
​ആദ്യം സെൻട്രൽ ഇലക്ട്രിസിറ്റി റെഗുലേറ്ററി കമ്മീഷൻ റെയിൽവേയുടെ വാദം അംഗീകരിച്ചിരുന്നെങ്കിലും അപ്പലേറ്റ് ട്രിബ്യൂണൽ ഇത് തിരുത്തി. ഈ നടപടി ശരിവെച്ചുകൊണ്ടാണ് ഇപ്പോൾ സുപ്രീം കോടതി അന്തിമ വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്.
​റെയിൽവേയ്ക്ക് തിരിച്ചടിയാകുന്നത് എങ്ങനെ?
​ഈ വിധി നിലവിൽ വന്നതോടെ:
​ഓപ്പൺ ആക്സസ് വഴി കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ വൈദ്യുതി വാങ്ങുമ്പോഴും വൻതുക സർചാർജായി റെയിൽവേ നൽകേണ്ടി വരും.
​റെയിൽവേയുടെ പ്രവർത്തനച്ചെലവിൽ ഇത് വലിയ വർധനവുണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
​വൈദ്യുതി നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 2(15) പ്രകാരം റെയിൽവേ മറ്റ് ഉപഭോക്താക്കളെപ്പോലെ തന്നെ നിയമപരമായ എല്ലാ ചാർജുകളും നൽകാൻ ബാധ്യസ്ഥരാണ്.